FREE PALESTINE
Ashab a-shai: het bergkruid dat in elk Palestijns huis in de theepot belandt
Ontdek asahb a-shai, het muntachtige bergkruid dat tussen de rotsen van de Palestijnse heuvels groeit en al generaties lang als thee, keukenkruid en huismiddeltje wordt gebruikt — en leer hoe je het hier in je eigen keuken inzet.
9/18/20263 min lezen
Er zijn kruiden die je meteen herkent en er zijn kruiden die je moet leren kennen. Witte micromeria hoort bij de tweede soort. Wrijf een blaadje tussen je vingers en je ruikt iets dat op munt lijkt, maar dieper en droger — met die typische koele naklank. Bij ons is het kruid vrijwel onbekend. In Palestina groeit het gewoon langs het pad.
Eén plant, veel namen
Botanisch heet ze Micromeria fruticosa, uit de lipbloemenfamilie, net als munt, salie en za'atar. In het Engels spreekt men van white micromeria of white savory; ze wordt ook wel tea hyssop genoemd. In Palestina zelf draagt de plant verschillende volksnamen, waaronder za'atar balat, ghurniah en ashab al-shay — letterlijk "theekruid". Die laatste naam vertelt eigenlijk al alles over hoe ze gebruikt wordt.
Waar ze groeit
Witte micromeria is een klein, overblijvend halfstruikje met grijsgroen, viltig blad en kleine witte bloempjes in de zomer. Ze komt voor rond de hele Middellandse Zee en groeit doorgaans in de spleten van verweerde rotsen, in droge, open terreinen. Dat is precies het landschap van de Palestijnse heuvels: kalksteen, terrassen, muurtjes tussen de olijfgaarden. Waar de grond te schraal is voor zowat alles, vindt dit kruid een kier en houdt het stand.
Onderzoek naar Palestijnse micromeria gebeurde onder meer met planten uit het noorden, het midden en het zuiden van de Westelijke Jordaanoever — de stalen kwamen uit drie verschillende regio's, en die uit de streek van Ramallah bleek de sterkste antioxidatieve werking te hebben. Dezelfde plant smaakt en werkt dus net iets anders naargelang de heuvel waarop ze stond. Zoals bij olijfolie.
Hoe het in Palestina gebruikt wordt
Vooral als thee. Een handvol blaadjes, heet water, meer moet dat niet zijn. Door de muntachtige geur geeft de thee een verkoelend gevoel tijdens de hete zomermaanden — traditioneel wordt het kruid ook gebruikt als vervanger van munt.
Daarnaast is het een keukenkruid. Vers of gedroogd gaat het als kruiding in soepen en gerechten. En het heeft een vaste plek in de huisapotheek: de blaadjes worden van oudsher getrokken tot thee tegen maagpijn en een moeilijke spijsvertering, en het kruid wordt ook ingezet bij verkoudheid en hoofdpijn. Wie ooit bij een Palestijnse familie op bezoek was met een zware maag, kreeg waarschijnlijk geen pil maar een kopje qurniyyeh.
Hoe je het hier gebruikt
Begin bij de thee, daar leer je de smaak het snelst kennen.
Warme thee. Een theelepel gedroogd kruid per kop, overgiet met water van net onder het kookpunt en laat 4 à 5 minuten trekken. Geen suiker nodig; een schijfje citroen mag.
IJsthee. Sterker trekken, laten afkoelen, ijs erbij. In augustus is dit veruit het beste gebruik.
Bij zwarte thee. Zoals men in Palestina munt of salie toevoegt: een snuifje qurniyyeh bij je gewone thee tilt het geheel op zonder te overheersen.
In de keuken. Wrijf het fijn tussen je handen en gebruik het waar je gedroogde oregano of tijm zou nemen: over geroosterde groenten, in een linzensoep, door een marinade voor lamsvlees of kip.
Over labneh of yoghurt. Kruid, goede olijfolie, wat zout. Simpel en meteen overtuigend.
In een dressing. Laat het even meetrekken in warme olijfolie voor je citroensap toevoegt — zo komen de aroma's vrij.
Bewaar het kruid droog en donker in een goed sluitende pot; de geur is het kapitaal, en die verdwijnt in open verpakkingen.
Eén kanttekening
De plant bevat pulegon, een stof die afgeraden wordt tijdens de zwangerschap of bij kinderwens. Voor incidenteel gebruik als keukenkruid speelt dat nauwelijks, maar bij dagelijkse thee is het goed om te weten. En hoewel het traditionele gebruik breed is en er wetenschappelijk onderzoek naar loopt, blijft het een kruid en geen medicijn.
Waarom we het in huis halen
Dit is geen exotisch product dat ergens werd bedacht voor de westerse markt. Het is een plant die tussen de rotsen van de Palestijnse heuvels groeit, die generaties lang geplukt en gedroogd werd, en die in elke keuken een eigen naam heeft. Wie er een kop thee van zet, drinkt een stuk Palestijns landschap.
LINKS
Contact
@ 2024 FALASTIN
BTW: BE1012.430.570
FALASTIN
